x570-czy-b550?-rzut-oka-na-plyte-asus-tuf-gaming-b550-plus

X570 czy B550? Rzut oka na płytę Asus TUF Gaming B550-Plus

Wprowadzenie do sprzedaży płyt głównych B550 pozwala AMD stworzyć jednoznacznie określoną grupę płyt z gwarantowaną kompatybilnością z nadchodzącymi w najbliższych miesiącach procesorami Ryzen następnej generacji (architektura Zen 3). Przy okazji AMD i producenci płyt głównych dodali do samego chipsetu i płyt głównych z nim kilka nowych funkcji.

Chipset B550 jest funkcjonalnie niemal identyczny z X470, B450 i B350. Niewielki chip jest tej samej wielkości, ma tyle samo łącz USB, PCI-E i SATA, pobiera mniej więcej tyle samo prądu i podobnie jak tamte jest owocem współpracy AMD z tajwańską firmą ASMedia. Najważniejszą różnicą między starszym a nowszym chipsetem jest wbudowany w nie kontroler PCI-E: w B550 jest szybszy, zapewnia łącze PCI-E 3.0. To może się przydać, jeśli chcemy podłączyć więcej niż jeden szybki nośnik NVM-E, choć różnicę bardzo trudno będzie zauważyć w codziennym użytkowaniu. Podobnie jak starsze chipsety AMD, jest połączony z procesorem przez łącze PCI-E 3.0 ×4 (nie PCI-E 4.0, jak X570).

Chipset B550

Chipset B550

Najważniejszą różnicą między X570 a B550 jest podsystem PCI-E: chipset X570 ma kontroler PCI-E 4.0 i umożliwia podzielenie linii PCI-E z procesora na dwa łącza ×8. Chipset B550 ma tylko kontroler PCI-E 3.0, i umożliwia podzielenie PCI-E z procesora na ×8, ×4 i ×4, ale nie można mieć drugiego łącza ×8.

B450 B550 X570
podział PCI-E na ×8 + ×8 nie nieliczne płyty tak
SLI nie nie tak
Crossfire nie tak tak
kontroler USB 3.2 2 porty Gen 2 2 porty Gen 2 8 portów Gen 2
PCI-E z chipsetu 8 linii PCI-E 2.0 8 linii PCI-E 3.0 do 16 linii PCI-E 4.0

Skoro chipset jest i tak tylko dodatkowym kontrolerem peryferiów podłączonym do procesora, to czemu ma wpływ na to, co można zrobić z kontrolerem PCI-E wbudowanym w procesor? Chipsety są bardzo często powiązane z ograniczeniami licencyjnymi oraz wymaganiami stawianymi przez dostawcę chipsetu (w tym przypadku AMD) producentowi płyty głównej (w tym przypadku Asus). Choć np. B350 i B450 są praktycznie identyczne, podobnie jak chipsety Z390 i Z490 do procesorów Intela, nazwa chipsetu udzielona płycie głównej informuje o tym, jakiej funkcjonalności możemy oczekiwać. Stare chipsety z nową nazwą są też okazją dla producentów płyt głównych, żeby w całej gamie nowych płyt zastosować nowe funkcje lub techniki projektowe. I tak na przykład:

  • płyty B550 mają złącza PCI-E 4.0 dla karty graficznej i jednego nośnika NVM-E, a płyty B450 – nie
  • płyty B450 nie mają kontrolera sieci Ethernet o prędkości 2,5 Gb/s lub większej, a wśród płyt B550 wiele ma
  • wszystkie płyty B550 będą zgodne z procesorami Ryzen następnej generacji, a wśród płyt B450 – tylko niektóre

Obie te funkcje nie mają wiele wspólnego z samym układem scalonym nazywanym chipsetem, ale występują łącznie z nazwami odpowiednich chipsetów, co ułatwia zorientowanie się wśród setek modeli płyt głównych.

Asus TUF Gaming B550-Plus

Ta płyta główna to nie najtańsza konstrukcja z chispetem B550, ale jedna z najbardziej typowych. Wyposażenie i podział linii PCI-E są typowe dla B550 i zobaczymy takie same na wielu innych płytach. Linie PCI-E z procesora są na stałe przypisane do gniazd ×16 i M.2 – nie ma żadnych przełączników PCI-E. Dodatkowe wyposażenie jest ograniczone do łącza LAN 2,5 Gb/s zapewnianego przez nowy, stosunkowo tani kontroler RTL8125 oraz złącza M.2 z kluczem E, w którym można zainstalować kartę Wi-Fi. Asus oferuje mniejszą wersję tej płyty – TUF Gaming B550M-Plus – w wersjach z kontrolerem Wi-Fi lub bez, ale do tego modelu trzeba kupić sobie kartę Wi-Fi samemu.

Rzuca się w oczy dość rozbudowany układ zasilania z dużymi, solidnie przymocowanymi radiatorami. Na szczęście szalone projekty radiatorów z ostatnich 3-4 lat powoli odchodzą w niepamięć i do mody wrócił rozsądek. Radiator ma bardzo dużą powierzchnię, pionowo ułożone żebra i matową czarną powierzchnię. Temperatura układu zasilania na otwartym stanowisku testowym, zmierzona termoparą umieszczoną bezpośrednio nad jednym z tranzystorów (płyta nie raportuje temperatury układu zasilania), nie przekraczała 55 °C podczas maksymalnego obciążenia Ryzena 5 3600. Układ zasilania jest sterowany 4-fazowo, po dwie pary tranzystorów równolegle.

Dolne gniazdo M.2 jest osłonięte bardzo dużym metalowym radiatorem, który można w razie potrzeby zamontować również nad górnym (szybszym) gniazdem M.2.

Dwa porty USB 3.2 Gen 2 z procesora są wyprowadzone na tylny panel I/O jako jedno gniazdo typu A i jedno typu C. To jedna z najtańszych płyt B550 z wyjściem obrazu DisplayPort. Co prawda do komputera z SPU często będzie podłączony telewizor ze złączem HDMI, ale żeby podłączyć monitor o rozdzielczości 2560×1440 i częstotliwości odświeżania 120 Hz lub większej potrzebujemy właśnie złącza DisplayPort – większość tych monitorów ma tylko HDMI 1.4.

Model Asus TUF Gaming B550-Plus
Format płyty ATX (305 mm × 244 mm)
Podstawka AM4
Układ logiki B550
Rodzaj pamięci operacyjnej 4 sloty DDR4 (maks. 128 GB)
Liczba portów PCI Express 1 × 16
Rozdzielanie PCI Express Tak
Liczba złączy SATA 6 SATA 6 Gb/s (chipset)
Liczba złączy M.2 1 (PCI-E 4.0 ×4 lub SATA, do 110 mm) 1 (PCI-E 3.0 ×4 lub SATA, do 110 mm)
Wyjścia obrazu HDMI 2.1
Łączność sieciowa (przewodowa) 2,5 Gb/s Realtek (RTL8125)
Łączność sieciowa (bezprzewodowa)
Układ dźwiękowy SupremeFX S1200A (Realtek ALC1200)
Dodatkowe złącza COM
Liczba portów USB 3.2 (panel I/O) 1 USB 3.1 Gen 2 typ A (CPU) 1 USB 3.1 Gen 2 typ C (CPU) 4 USB 3.2 Gen 1 typ A (chipset)
Liczba portów USB 2.0 (panel I/O) 2 (chipset)
Liczba portów USB 3.2 (wnętrze obudowy) 2 (Gen 1)
Liczba portów USB 2.0 (wnętrze obudowy) 4 (Genesys GL852G)
Panel wejścia-wyjścia 6 USB (w tym 2 USB 3.1 Gen 2 typu A, 4 USB 3.1 Gen 1 typu A), LAN, 3 audio, HDMI 2.0a
Cena ok. 780 zł

Płyta ma pamięć UEFI o dużej pojemności (32 MB, 256 Mb) i funkcję pozwalającą na aktualizację UEFI nawet bez procesora. To doskonałe rozwiązanie, które już w płytach MSI B450 trafiło do płyt z niskiej półki. Wśród płyt B550 bardzo wiele – nie tylko MSI – ma tę funkcję.

Kontrola wydajności i poboru energii

Nie spodziewaliśmy się żadnych różnic w wydajności ani działaniu trybu turbo pomiędzy płytami B450, B550 i X570 i rzeczywiście ich nie znaleźliśmy – to bardzo dobrze.

Pobór energii zmierzyliśmy z kartą graficzną GeForce RTX 2060. Płyta z chipsetem B550 jest równie oszczędna, co modele B450 – to duża różnica w stosunku do płyt X570. Co prawda nie zauważymy jej na rachunku za prąd, ale dzięki niej chipsetowi B550 nie musi towarzyszyć osobny mały wentylator. Co prawda jest on zupełnie niesłyszalny na wszystkich płytach X570, z jakimi mieliśmy do czynienia, ale stanowi dodatkową potencjalną przyczynę awarii i przeszkodę w zbudowaniu małych płyt w formacie ITX.

Galeria

Czy warto wybrać płytę B550 zamiast X570?

Wśród płyt głównych zgodnych z procesorami Ryzen 3000 jest bardzo duży wybór: ponad 100 modeli. Mnóstwo starszych płyt jest tanich i opłacalnych. Do tej pory najlepszym wyborem były dla wielu płyty z chipsetem B450 i pojemną pamięcią UEFI (co jest silną przesłanką, aby sądzić, że będą zgodne z procesorami Ryzen następnej generacji). Czy chipset B550 zmienia tę sytuację?

Funkcjonalność

Jeżeli potrzebujecie podziału PCI-E na dwa łącza po 8 linii (na przykład do konfiguracji SLI) albo większej liczby linii PCI-E 4.0 niż 20 podłączonych do procesora, płyty z chipsetem X570 są jedynym możliwym wyborem. Oba te scenariusze są mało prawdopodobne. Konfiguracje z dwoma GPU są coraz mniej użyteczne w grach i mogą się przydać przede wszystkim do jakichś obliczeń. Z kolei dodatkowe linie PCI-E 4.0 z chipsetu mogłyby się przydać przede wszystkim do podłączenia nośników SSD NVM-E. Tych jest dzisiaj niewielki wybór, ale niebawem pojawią się nośniki nowej generacji z szybszymi, bardziej energooszczędnymi kontrolerami z PCI-E 4.0. Ciężko za to znaleźć scenariusz użytkowania, który wymagałby więcej niż jednego nośnika SSD z PCI-E 4.0.

Jeżeli interesuje Was któraś z tych funkcji, powinniście szukać wśród płyt z chipsetem B550:

  • gwarantowana możliwość modernizacji do procesora Ryzen następnej generacji
  • układ sieciowy LAN szybszy niż 1 Gb/s
  • łącze PCI-E 4.0 do GPU i do nośnika SSD NVM-E

Switche i routery LAN-u szybszego niż 1 Gb/s nie są jeszcze popularne, karty graficzne z PCI-E 4.0 oferują w większości zastosowań identyczną wydajność po podłączeniu do PCI-E 3.0, a nośniki NVM-E z łączem PCI-E 3.0 zaspokajają potrzeby większości użytkowników z nawiązką. Zrezygnowanie z dwóch ostatnich funkcji nie jest dzisiaj wielkim wyrzeczeniem. W takim przypadku można swobodnie wybrać jedną z nowszych płyt z chipsetem B450, tych z pamięcią UEFI o dużej pojemności. Możemy być prawie pewni, że będzie można na nich zainstalować procesor Ryzen następnej generacji.

Cena

Koszt płyty głównej jest dla większości z nas najważniejszym argumentem. Płyty główne B550 – choć wyraźnie droższe od płyt ze starszymi chipsetami Bx50, są średnio tańsze od tych z chipsetem X570. najtańsza płyta X570 kosztuje ok. 630 zł (Gigabyte X570 UD), ale poza funkcjami oferowanymi przez procesor i chipset nie ma żadnego istotnego dodatkowego wyposażenia. Za cenę drugiej najtańszej płyty X570 (MSI X570-A Pro, ok. 730 zł) można kupić właśnie przedstawioną tu płytę Asusa lub jej mniejszą wersję. Nie dostaniemy wtedy funkcji chipsetu X570, ale w zamian trochę lepszą energooszczędność i układ sieciowy LAN 2,5 Gb/s. Najtańsza płyta X570 z LAN-em szybszym niż 1 Gb/s kosztuje ok. 1300 zł (MSI X570 Tomahawk Wi-Fi). Najdroższe płyty B550 mogą się wydawać absurdalnie drogie – np. Gigabyte B550 Aorus Master kosztuje ok. 1500 zł, a uzasadnieniem tej wysokiej ceny jest tylko nietypowa konfiguracja linii PCI-E, którą dostaniemy taniej na wielu płytach X570. Ciężko znaleźć dobry powód, żeby kupić jedną z tych najdroższych konstrukcji.

W skrócie

Jeżeli interesuje Was wykorzystanie wydajności Ryzena 3000 jak najmniejszym nakładem, możecie swobodnie wybrać płytę z chipsetem B450. Jeżeli liczycie, że w bliskiej przyszłości PCI-E 4.0 przyniesie warte uwagi korzyści, i nie planujecie mieć w domowej sieci LAN routera szybszego niż 1 Gb/s, powinniście skusić się na jedną z najtańszych płyt X570. Jeśli atracyjne wydają Wam się energoszczędność B550, szybki LAN i PCI-E 3.0, płyta z chipsetem B550 będzie dobrym wyborem. Droższe i lepiej wyposażone płyty z chipsetem X570 są warte  brania pod uwagę tylko wtedy, kiedy koniecznie potrzebujecie konfiguracji multi GPU lub bardzo dużo dodatkowych linii PCI-E 4.0.

Płyta główna Asus TUF Gaming B550-Plus, procesor Ryzen 5 3600 i karta graficzna GeForce RTX 2060 wystąpią niebawem w kolejnym artykule, w którym przetestujemy je w różnych kombinacjach z procesorem Core i5-10400F i kartą graficzną Radeon RX 5700 XT.

  • Elektronika
    I
  • Elektronika
    W